het orgel  

 
Het historisch Van Peteghemorgel is het pronkstuk van Haringe. Het heeft een internationale faam en organisten van over heel de wereld komen op dit authentieke en unieke barokorgel musiceren. Elk jaar organiseren de Vrienden van het Orgel tijdens de zomermaanden een hoogstaande concertreeks.  Klik hier voor meer info
EEN UNIEK HISTORISCH INSTRUMENTOrgkleur.gif (39916 bytes)

Het orgel werd gebouwd in 1778 en vormt als rococo-instrument een uniek geheel. Het betekent een hoogtepunt in de orgelmakerskunst van de familie Van Peteghem die tussen 1776 en 1787 het Vlaamse orgellandschap verrijkte met een aantal orgels die op estetisch gebied tot het beste behoren van wat er toendertijd werd gemaakt. Uit die periode is het orgel van Haringe ongetwijfeld het best bewaarde instrument. Het overleefde niet alleen door zijn stevige constructie maar ontsnapte ook aan de verschillende smaken die sinsdien in de orgelbouw heersten. Het orgel werd nooit omgebouwd en de verschillende registers werden niet aangepast aan de nieuwe smaak. Bovendien heeft het een uitgebreide dispositie. De combinatie van al deze elementen maakt dit orgel tot een uniek stuk uit ons orgelpatrimonium dat bij organisten van over de hele wereld gekend is.
Tussen 1993-1994 werd het orgel hersteld door J.P. Draps en G. Potvlieghe onder toezicht van Monumentenzorg (Dhr. Fouconnier en P. Roose).

DE FAMILIE VAN PETEGHEM

Het orgel werd gebouwd door Pieter en Lambert-Benoit Van Peteghem. Pieter Van Peteghem werd geboren te Wetteren op 24 januari 1708 als zoon van een brouwer. Meer dan één toekomstig orgelmaker deed de interesse voor het vak op toen in zijn parochiekerk werken aan het orgel plaatsvonden : zo ook in Wetteren waar de Antwerpenaar G. Davit bij de Van Peteghems logeerde en Pieter de eerste beginselen van de orgelbouwkunde bijbracht. Na een verdere bekwamingsperiode bij de illustere Jean-Baptiste Forceville te Antwerpen en Brussel, vestigde Pieter Van Peteghem zich zelfstandig in Gent, omstreeks 1733. Vanaf 1740 ongeveer begon hij aan een merkwaardige reeks scheppingen in Vlaanderen. Naarmate zijn atelier uitbreiding nam, en ook zijn zonen mee begonnen werken, werd het werkterrein uitgebreid tot het huidige FransVlaanderen, Zeeuws-Vlaanderen en het toenmalige Brabant.
De oudste zoon, Aegidius-Franciscus Van Peteghem, geboren te Gent op 27 maart 1737 en er gestorven op 5 maart 1797, bleek zeer ambulant en reef bestellingen binnen voor het Gentse atelier tot diep in Brabant en NoordBrabant, thans Nederland.
De tweede zoon, Lambert-Benoit Van Peteghem, eveneens geboren te Gent op 5 maart 1742 en er gestorven op 5 september 1807, stond van jongsaf aan de werktafel. In 1776 was Pieter Van Peteghem te oud geworden om nog vaak op het terrein te gaan werken, en associeerde hij zich contractueel met zijn zoon Lambert-Benoit. Van toen af zijn veel bouwcontracten ondertekend met "L.B. Van Peteghem et Père". Pieter bleef immers actief in het atelier tot aan zijn plotse dood op 4 juni 1787. Het is tussen genoemde data, 1776 en 1787, dat het hoogtepunt ligt in de produktie van de Van Peteghem-dynastie.


DE ORGELKASTEN EN HET SNIJWERK

Uit vroegere rekeningen vernemen we dat een zekere Pieter Kockenpo de orgelkasten - zonder het snijwerk - leverde voor de som van 350 Franse kroonstukken. Het snijwerk werd verzorgd door Jan Elshoecht. Dit was een beeldhouwer uit Sint-Winoksbergen. Aan hem moet waarschijnlijk ook de opvatting van het bouwkundig plan worden toegeschreven. Het orgel werd gebouwd in opdracht van Pastoor Vormezele die schreef dat het geheel "verre boven 5000 (bijna 6000) gulden" had gekost. Het werd voor het eerst bespeeld op 17 april 1779, twee dagen voor het afsterven van de zieke pastoor.

 


DISPOSITIE VAN HET ORGEL

Groot Orgel

Bourdon 16           
Montre 8
Bourdon 8
Prestant 4
Flûte 4
Nazard
Doublette
Quarte de Nasard
Tierce
Cornet 5r
Cornetture of Sexquialter 2r
Fourniture 3r
Cymbale 2r
Bombarde 16
Trompette 8 (bas en diskant)
Clairon 4 (bas)
Voix Humaine 8
Rugpositief

Gedekt 8
Prestant 4
Flûte 4
Nazard
Doublette 2
Tierce
Cornet 3r
Fourniture 2r
Trompette 8 (bas en diskant)
Cromhorne 8 (bas en diskant)

 

Echo

Bourdon et Flûte 8 en 4
Echo de Cornet 3r

Tambours
Tremblant royal
Tremblant doux
Rossignol
Schuifkoppel
Pedaal 15 toetsen C
d° aangehangen